Dixit: loja me letra ku fiton tregimi, jo fati

Nëse kërkoni një lojë tavoline për një mbrëmje me familjen ose shoqërinë, ku nuk ka rëndësi kush e njeh më mirë gjuhën apo rregullat, Dixit është ndër zgjedhjet më të sigurta. Nuk ka tekst në letra, nuk ka zare dhe nuk ka strategji të rëndë: ka vetëm imazhe të çuditshme dhe pyetjen se sa mirë e kuptoni njëri-tjetrin.

Loja u krijua nga Jean-Louis Roubira me ilustrime të Marie Cardouat dhe doli në vitin 2008 nga studioja franceze Libellud. Në vitin 2010 fitoi Spiel des Jahres, çmimin më të njohur gjerman për lojërat e tavolinës. Kjo recension mbështetet në informacionet e botuesit, në recensione të pavarura dhe në përvojat e lojtarëve, dhe shpjegon rregullat, pikët, zgjerimet dhe për kë ia vlen blerja.

Si zhvillohet një raund Dixit?

Çdo lojtar mban gjashtë letra në dorë. Në çdo raund një lojtar bëhet tregimtar: zgjedh fshehurazi një letër dhe thotë diçka për të. Mund të jetë një fjalë, një fjali, një varg kënge, një proverb apo edhe një tingull.

Të tjerët zgjedhin nga dora e tyre letrën që u përshtatet më mirë fjalëve të tregimtarit dhe ia japin me fytyrë poshtë. Tregimtari i përzien dhe i hap të gjitha. Pastaj secili voton fshehurazi për letrën që mendon se është e tregimtarit. Pas pikëve, të gjithë plotësojnë dorën me gjashtë letra dhe radha kalon te lojtari tjetër.

• Tregimtari jep një të dhënë për një letër
• Të tjerët shtojnë një letër që i përshtatet
• Letrat përzihen dhe hapen
• Të gjithë votojnë për letrën e tregimtarit

Pse sistemi i pikëve e bën lojën të zgjuar?

Nëse të gjithë ose askush nuk e gjen letrën e tregimtarit, ai merr zero pikë dhe të tjerët nga dy. Në çdo rast tjetër tregimtari dhe ata që e gjetën marrin nga tre pikë. Kush tjetër merr një pikë shtesë për çdo votë që tërheq letra e vet.

Kjo e detyron tregimtarin të gjejë mesin: një e dhënë që e kuptojnë disa, por jo të gjithë. Shumë e qartë nuk funksionon, shumë e errët as. Pikërisht ky ekuilibër e bën Dixit më shumë se një lojë hamendësimi.

Si t'i jepni të dhënat më të mira?

Nëse përshkruani saktë atë që shihet, si 'një varkë në det', zakonisht të gjithë e gjejnë letrën dhe ju mbeteni pa pikë. Nëse përmendni një kujtim që e dini vetëm ju, askush nuk e gjen.

Funksionojnë mirë ndjenjat, titujt e filmave, vargjet e këngëve të njohura në rrethin tuaj, proverbat shqipe ose një fjalë e vetme abstrakte. Mendoni edhe për ata që keni përballë: një referencë që e njohin një a dy veta është shpesh ideale.

Kur nuk jeni tregimtar, zgjidhni një letër që vërtet mund t'i përshtatet të dhënës, sepse çdo votë për të ju sjell pikë. Për shumë grupe, ky mashtrim i ëmbël me miqtë është po aq argëtues sa vetë tregimi.

Si duken letrat dhe përbërësit?

Letrat e mëdha janë ylli i lojës. Secila tregon një skenë surreale me shumë detaje që mund të lexohet në disa mënyra, pikërisht ajo që i duhet lojës. Recensionet e lavdërojnë artin pothuajse njëzëri, dhe shumë lojtarë i blejnë zgjerimet po aq për ilustrimet sa edhe për larminë.

Edicioni aktual ka përbërës të rinovuar dhe mbështet deri në tetë lojtarë. Pikët ndiqen në një shirit brenda kutisë, ndërsa votimi bëhet me shenja që askush të mos e zbulojë zgjedhjen para kohe.

Për kë është Dixit dhe për kë jo?

Dixit u përshtatet familjeve me fëmijë nga rreth tetë vjeç, shoqërive të përziera dhe njerëzve që zakonisht shmangin lojërat e tavolinës. Për familjet e diasporës, ku fëmijët flasin më mirë gjermanisht, anglisht apo suedisht dhe gjyshërit shqip, mungesa e tekstit është avantazh i madh. Mësues e terapistë e përdorin gjithashtu si nxitës bisede.

Me tre lojtarë pikët bëhen më pak interesante, dhe kush do strategji të thellë do ta gjejë të hollë. Miqtë e ngushtë kanë gjithashtu përparësi, sepse shakatë e brendshme bëhen të dhëna të shkëlqyera.

A ia vlen të blini zgjerime?

Kufizimi kryesor i kutisë bazë janë 84 letrat. Pas rreth një duzine lojërash, letrat njihen dhe të dhënat përsëriten. Libellud ka nxjerrë shumë paketa zgjerimi, secila me 84 letra të reja nga artistë të ndryshëm, dhe të gjitha funksionojnë me lojën bazë. Edhe një paketë e vetme e freskon dukshëm përvojën.

Ka edhe versione për grupe më të mëdha, si Dixit Odyssey, si dhe lojëra të afërta si Stella, me të njëjtin stil artistik por rregulla të tjera.

Ku ta gjeni në Kosovë dhe Shqipëri?

Dixit bën pjesë te lojërat shoqërore me çmim mesatar. Në Kosovë dhe Shqipëri lojërat e tavolinës gjenden më rrallë në dyqane fizike, ndaj shumë njerëz e porositin në internet nga dyqane evropiane me dërgesë, ose e marrin nga të afërmit në diasporë. Çmimi shprehet zakonisht në euro; krahasoni koston e transportit dhe doganës para blerjes. Meqë letrat nuk kanë tekst, edhe një edicion në gjuhë tjetër luhet pa problem, vetëm rregullat duhen përkthyer.

Specifikimet kryesore

Autori

Jean-Louis Roubira

Ilustruesja

Marie Cardouat (loja bazë)

Botuesi

Libellud (2008)

Lojtarë

3 deri në 8 (edicioni aktual)

Mosha

8+

Kohëzgjatja

Rreth 30 minuta

Përmbajtja

84 letra të ilustruara, shirit pikësh, figura lojtarësh, shenja votimi

Çmimi

Spiel des Jahres 2010

Alternativa për t’u marrë parasysh

• Codenames: Lojë me fjalë në ekipe, më garuese, shumë e mirë për grupe të mëdha të rriturish.
• Mysterium: Lojë bashkëpunuese hetimi me stil artistik të ngjashëm dhe të dhëna me figura.
• Concept: Lojë hamendësimi me ikona që gjithashtu nuk kërkon shumë njohje gjuhe.

Pyetje të shpeshta

Dixit tregon se një lojë tavoline mund të jetë njëkohësisht e qetë, krijuese dhe e zgjuar. Rregullat mësohen shpejt, arti ndez imagjinatën dhe pikët shpërblejnë hollësinë. Për mbrëmjet me familjen, në Prishtinë, Tiranë apo në diasporë, është ndër lojërat shoqërore më të mira që mund të blini, sidomos me një paketë zgjerimi.

Si e bëjmë kërkimin: Vlerësimet bazohen te specifikimet e prodhuesit, testet e pavarura të publikuara dhe përvojat e përdoruesve. Nota e krahason produktin me të tjerët e së njëjtës klasë.