Azul: loja me pllaka që mësohet në pesë minuta dhe të mban për vite

Ka lojëra tavoline që duan një mbrëmje të tërë vetëm për rregullat. Azul nuk është e tillë: pas një raundi prove edhe gjyshja, edhe fëmija dhjetëvjeçar e kuptojnë si luhet. E krijuar nga Michael Kiesling dhe e botuar më 2017, loja të fton të zbukurosh muret e një pallati mbretëror portugez me pllaka të frymëzuara nga azulejo-t.

Më 2018 fitoi Spiel des Jahres, çmimin gjerman për lojën familjare të vitit, dhe që atëherë është rritur në një familje të tërë lojërash: Summer Pavilion, Queen's Garden, Stained Glass of Sintra dhe Azul Duel. Ky recension merret me Azul origjinale dhe mbështetet në informacionet e botuesit, recensione të pavarura dhe përvojat e lojtarëve.

Si luhet Azul hap pas hapi?

Në mes të tavolinës vendosen disa fabrika të rrumbullakëta, secila me katër pllaka të nxjerra nga qeska. Në radhën tënde merr të gjitha pllakat e një ngjyre nga një fabrikë dhe të tjerat i shtyn në qendër, ose merr të gjitha pllakat e një ngjyre nga qendra. I vendos në një nga rreshtat e modelit në tabelën tënde.

Kur një rresht mbushet, në fund të raundit një pllakë kalon në mur dhe merr pikë për çdo pllakë të lidhur. Ato që nuk i vendos dot bien në dysheme dhe të marrin pikë. Loja mbaron kur dikush plotëson një rresht horizontal në mur, dhe bonuset shpërblejnë rreshtat, kolonat dhe grupet e plota të ngjyrave.

• Merr të gjitha pllakat e një ngjyre
• Vendosi në një rresht modeli
• Rreshtat e plotë kalojnë në mur dhe japin pikë
• Shmang pllakat e tepërta që bien në dysheme

Pse Azul duket e butë, por ka dhëmbë?

Të lexosh çfarë u duhet kundërshtarëve dhe t'u lësh zgjedhje të këqija është po aq e rëndësishme sa ndërtimi i murit tënd. Në fund të raundit dikush mund të detyrohet të marrë shumë pllaka që nuk i përdor dot, dhe pikët ndryshojnë shumë.

Ky ndërveprim e bën tërheqëse për lojtarët me përvojë dhe pak të ashpër për ata që luajnë rrallë. Ana e pasme e tabelave ofron një variant me mur bosh, ku zgjedh vetë ku shkon çdo ngjyrë, dhe kjo shton planifikim.

Pllakat dhe pamja

Pllakat janë ylli i lojës: të trasha, me ngjyra të forta, dhe shumë recensentë theksojnë sa kënaqësi jep t'i marrësh e t'i vendosësh. Pjesa tjetër është më e thjeshtë: tabela dhe fabrika prej kartoni, një qeskë prej pëlhure. Pamja e ndritshme tërheq edhe ata që nuk luajnë zakonisht lojëra tavoline.

Si luhet me 2, 3 ose 4 veta?

Me dy lojtarë Azul konsiderohet e shkëlqyer, me një lojë të drejtpërdrejtë që planifikohet lehtë. Me tre ose katër shtohen fabrikat dhe loja bëhet më kaotike, sepse kontrollon më pak çfarë mbetet për radhën tënde. Të gjitha variantet funksionojnë, ndaj përshtatet për grupe të ndryshme, nga çifti te tavolina e familjes gjatë festave.

Këshilla për lojërat e para

Fillestarët mendojnë vetëm për murin e tyre dhe harrojnë se dyshemeja merr pikë pa u vënë re. Para çdo zgjedhjeje shiko çfarë u duhet të tjerëve, numëro sa pllaka të çdo ngjyre kanë mbetur në qendër dhe merr shënuesin e lojtarit të parë vetëm kur penalltia ia vlen. Kolonat vertikale dhe grupet e ngjyrave japin bonuse më të mëdha se sa duken.

Një raund prove zakonisht mjafton. Meqë teksti është minimal, Azul funksionon mirë edhe kur lojtarët nuk flasin të njëjtën gjuhë, gjë e dobishme në familjet e diasporës ku fëmijët flasin gjermanisht, anglisht ose suedisht.

Cilin Azul të blesh?

Azul origjinale është pika më e mirë e nisjes: rregullat më të pastra dhe reputacioni më i fortë. Summer Pavilion shton një ngjyrë të lirë dhe vendosje më fleksibël, Stained Glass of Sintra ka një enigmë tjetër ndërtimi, Queen's Garden është më e rëndë dhe Azul Duel është krijuar për dy. Ka edhe versione të vogla udhëtimi të origjinales.

A ia vlen Azul?

Me çmim mesatar, Azul jep shumë: përgatitje të shpejtë, lojëra të shkurtra, vlerë të lartë rilojimi dhe pjesë që ndihen cilësore. Është dhuratë e mirë dhe lojë e parë strategjike ideale. Në Kosovë dhe Shqipëri porositet më shpesh online nga dyqane evropiane; kontrollo transportin dhe doganën. Nëse grupi yt do tema të pasura dhe histori, mund të duket e thatë.

Specifikimet kryesore

Dizajneri

Michael Kiesling

Botuesi

Plan B Games (2017), sot Next Move Games

Lojtarë

2 deri në 4

Kohëzgjatja

30 deri në 45 minuta

Mosha

8+

Përmbajtja

100 pllaka rrëshire, tabela lojtarësh, fabrika, shënues pikësh, qeskë

Çmimet

Spiel des Jahres 2018

Alternativa për t’u marrë parasysh

• Wingspan: Lojë më e thellë ndërtimi motori me temë të qetë natyrore.
• Ticket to Ride: Lojë miqësore ndërtimi rrugësh hekurudhore me temë më të fortë.
• Patchwork: Enigmë e vogël me pllaka për dy lojtarë, me temë qepjeje.

Pyetje të shpeshta

Azul është nga ato lojëra që shpjegohen në pesë minuta dhe mbeten në raft për vite. Pllakat e bukura e afrojnë njeriun te tavolina, vendimet e mprehta e mbajnë aty. Nëse kërkon një lojë për familjen ose për dy, është zgjedhje e sigurt.

Si e bëjmë kërkimin: Vlerësimet bazohen te specifikimet e prodhuesit, testet e pavarura të publikuara dhe përvojat e përdoruesve. Nota e krahason produktin me të tjerët e së njëjtës klasë.