Kulturë
Si të lexosh më shumë libra, edhe kur nuk ke kohë
Nuk të duhen orë të lira për të lexuar më shumë. Me pak ndryshime në zakonet e përditshme, mund të përfundosh 15 deri në 25 libra në vit pa u detyruar.
Gjeneruar me AIShumë njerëz thonë se do të lexonin më shumë libra, por nuk kanë kohë. Në të vërtetë, ata që lexojnë shumë rrallë kanë më shumë kohë se të tjerët. Thjesht e kanë bërë librin gjënë më të afërt për t'u kapur në minutat e lira, ashtu siç bëjnë të tjerët me telefonin.
Ky udhëzues nuk flet për lexim të shpejtë apo sfida me numra. Flet për gjëra praktike: sa kohë kërkon realisht leximi, si të zgjedhësh libra që i mbaron, kur ta lësh një libër dhe si ta mbrosh vëmendjen nga ekranet.
Sa libra mund të lexosh me 20 minuta në ditë?
Një i rritur lexon zakonisht rreth 200 deri në 300 fjalë në minutë. Një faqe e zakonshme libri ka afërsisht 250 deri në 300 fjalë, pra një faqe merr rreth një minutë.
Me 20 minuta në ditë del rreth 20 faqe. Në një vit kjo bën mbi 7.000 faqe, ose diku mes 15 dhe 25 librave me gjatësi mesatare. Nuk të duhet një pasdite e lirë, të duhet një pushim sa një kafe.
Kur e sheh kështu, presioni bie. Qëllimi nuk është një seancë e madhe në fundjavë, por një kohë e vogël që përsëritet pothuajse çdo ditë.
Pse telefoni fiton gjithmonë, dhe si ta ndryshosh këtë?
Shumica e problemit është te pengesat e vogla. Nëse libri është në dhomën tjetër dhe telefoni në dorë, fiton telefoni.
Mbaj nga një libër aty ku ulesh më shpesh: pranë shtratit, te divani, në çantë, në makinë. Disa lexues mbajnë qëllimisht dy libra njëherësh, një më të rëndë dhe një më të lehtë, që të kenë gjithmonë diçka sipas energjisë që kanë.
Për telefonin bëj të kundërtën: karikoje jashtë dhomës së gjumit, hiqi aplikacionet që të tërheqin nga ekrani kryesor ose lëre në një dhomë tjetër gjatë kohës së leximit. Nuk e ndalon, vetëm e bën librin zgjedhjen e parë.
Ritmi vlen më shumë se prestigji: lexo atë që të tërheq, dhe librat e vështirë do të vijnë më vonë.
Ku ta gjesh kohën për lexim gjatë ditës?
Zakonet ngulen më lehtë kur lidhen me diçka që e bën gjithsesi. Zgjidh një moment të përditshëm dhe lidhe leximin me të derisa të bëhet automatik.
- Dhjetë minutat e para në shtrat, para se të fikësh dritën.
- Kafeja e mëngjesit, në vend të lajmeve në telefon.
- Udhëtimi me autobus në qytet ose rrugët e gjata me furgon mes qyteteve.
- Libri me zë kur ngas makinën ose ec në këmbë.
- Pritjet: te mjeku, në zyrat e administratës, para shkollës së fëmijëve.
- Pushimi i drekës, qoftë edhe për pak faqe.
Si të zgjedhësh libra që i mbaron?
Shumë lexues ngecin te një libër që mendojnë se duhet ta lexojnë. Një klasik i ngadaltë mund të rrijë muaj të tërë mbi komodinë dhe të bllokojë gjithçka tjetër.
Lexo atë që të tërheq përpara: romane policore, dashurie, kujtime, romane grafike, tregime të shkurtra, ese. Të gjitha llogariten. Ritmi vlen më shumë se prestigji, dhe kur leximi bëhet sërish kënaqësi, librat e vështirë afrohen vetë.
Për ide të reja, pyet miqtë cilin libër nuk e lëshuan dot nga dora, shiko rekomandimet në librari, ndiq autorët që të pëlqejnë ose rilexo një libër të vjetër që e doje. Edhe autorët shqiptarë të prozës së shkurtër janë një fillim i mirë për kë do të rifillojë.
A është në rregull ta lësh një libër në mes?
Po, dhe shpesh është zgjidhja e duhur. Të detyrohesh të mbarosh çdo libër është një nga mënyrat më të shpejta për të lexuar më pak, sepse libri që të mërzit bëhet arsye për të mos lexuar fare.
Një rregull i njohur është t'i japësh librit 50 faqe. Nëse nuk të ka kapur deri atëherë, lëre mënjanë. Disa lexues e zbresin moshën e tyre nga 100 dhe e përdorin rezultatin si kufi faqesh.
Lënia e një libri nuk është dështim. Mund të kthehesh më vonë, dhe shumë libra lexohen ndryshe në një periudhë tjetër të jetës.
Si të përqendrohesh kur mendja të ikën?
Nëse pas një-dy faqesh mendja të shkon diku tjetër, nuk je i vetëm. Vëmendja është aftësi dhe rikthehet me praktikë.
Fillo me seanca dhjetë ose pesëmbëdhjetë minutëshe dhe zgjatini gradualisht gjatë disa javëve. Lexo në vend të qetë dhe me dritë të mirë. Nëse humb fillin, lexo një paragraf me zë të ulët ose mbaj një laps në dorë për të nënvizuar fjalitë që të pëlqejnë.
Ndihmon edhe ta ndalosh leximin në mes të një skene, jo në fund të kapitullit. Një pyetje e hapur të bën ta marrësh librin sërish më lehtë.
Libra me zë, e-libra apo bibliotekë?
Formati është mjet, jo rregull. Librat me zë i kthejnë punët e shtëpisë, shëtitjet dhe udhëtimet në kohë leximi. Lexuesit elektronikë janë të lehtë dhe e zmadhojnë shkronjën. Libri i shtypur shpesh është më i miri për përqendrim dhe për shënime.
Bibliotekat publike, si Biblioteka Kombëtare e Kosovës në Prishtinë, Biblioteka Kombëtare në Tiranë apo bibliotekat komunale, e ulin koston e provës: merr një libër, dhe nëse nuk të pëlqen, e kthen pa keqardhje. Shkëmbimi i librave me miqtë dhe tregjet e librit të përdorur janë po aq të dobishme, sidomos kur librat e rinj në shqip kushtojnë.
Çfarë qëllimi leximi të motivon vërtet?
Një numër vjetor librash funksionon për disa dhe i dëmton të tjerët. Nëse numri të shtyn të zgjedhësh libra të shkurtër vetëm për ta arritur, ose të bën të ndihesh fajtor në tetor, hiqe.
Qëllimet me kohë janë më të buta: 20 minuta në ditë, ose lexim pesë ditë në javë. Një listë e thjeshtë e librave të mbaruar, me një fjali për secilin, të jep kënaqësi pa e kthyer leximin në garë. Biseda me një mik për librin ose një klub leximi shtojnë edhe një arsye shoqërore për të vazhduar.
Pyetje të shpeshta
Sa faqe duhet të lexoj në ditë?
+
Nuk ka numër të saktë, por 20 faqe në ditë janë një objektiv realist për shumicën. Me këtë ritëm mbaron një libër mesatar në dy deri në tre javë dhe lexon rreth 15 deri në 25 libra në vit. Rëndësi ka vazhdimësia.
Si ta rifilloj leximin pas shumë vitesh pa lexuar?
+
Fillo me libra të shkurtër dhe tërheqës, ose me një zhanër që të pëlqente në adoleshencë, dhe lexo vetëm dhjetë minuta në ditë. Fitoret e para e rindërtojnë zakonin. Më pas mund të provosh libra më të rëndë.
A llogariten librat me zë si lexim?
+
Për të shijuar një histori dhe për të mësuar prej saj, po. Merr të njëjtat ide, vetëm përmes dëgjimit. Shumë njerëz përdorin audio në ditët e ngarkuara dhe librin e shtypur kur ulen.
A ia vlen të mësoj leximin e shpejtë?
+
Zakonisht jo. Kërkimet për teknikat e leximit të shpejtë tregojnë se rritja e madhe e shpejtësisë zakonisht ul kuptimin. Të lexosh pak më shpesh ndikon shumë më tepër te numri vjetor i librave sesa të lexosh më shpejt.
Ku mund të huazoj libra falas në Kosovë apo Shqipëri?
+
Bibliotekat kombëtare në Prishtinë dhe Tiranë, si dhe bibliotekat komunale dhe universitare, huazojnë libra me anëtarësi zakonisht shumë të lirë. Kushtet ndryshojnë sipas bibliotekës, ndaj pyet drejtpërdrejt për anëtarësimin.
Kur është koha më e mirë e ditës për të lexuar?
+
Koha më e mirë është ajo që mund ta përsërisësh. Shumë lexojnë para gjumit, por nëse të zë gjumi shpejt, provo mëngjesin, udhëtimin ose pushimin e drekës.
A është gabim ta lë një libër pa e mbaruar?
+
Jo. Të shtyhesh përmes një libri që nuk të pëlqen shpesh e ndal leximin krejt. Lëre mënjanë, merr diçka që të kap dhe kthehu te i pari më vonë nëse të mbetet kurioziteti.
Të lexosh më shumë libra ka më pak të bëjë me disiplinën dhe më shumë me mënyrën si e rregullon ditën. Vendose librin aty ku të shkon dora, zgjidh tituj që të tërheqin, lëri ata që nuk të flasin dhe mbro një kohë të vogël çdo ditë. Pas disa muajsh, pirgu i librave të mbaruar do të rritet pa e vënë re.
Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.
Shkruar nga
Redaksia e Rishikim
Renditje, vlerësime dhe udhëzues
Redaktorët tanë e hulumtojnë çdo shkrim nga dokumentacioni i prodhuesve, testet e pavarura dhe përvojat e përdoruesve, dhe e përditësojnë kur produktet ndryshojnë.


