Salca Sriracha Huy Fong: si shijon salca me gjelin dhe a ia vlen?

Shishja transparente me kapak jeshil dhe gjelin në etiketë njihet në gjithë botën, edhe nga ata që nuk e dinë emrin e saj. Është Sriracha e Huy Fong Foods, kompanisë që David Tran, refugjat nga Vietnami, e themeloi në Los Angeles në vitin 1980. Kompanisë i dha emrin e anijes që e nxori nga Vietnami, ndërsa gjeli lidhet me vitin e lindjes së tij në horoskopin kinez.

Vetë fjala sriracha vjen nga qyteti Si Racha në Tajlandë dhe Huy Fong nuk e regjistroi kurrë si markë, prandaj sot shumë prodhues shesin salcë sriracha. Në Kosovë dhe Shqipëri shishja me gjel gjendet në disa supermarkete të mëdha dhe dyqane me produkte aziatike, por jo gjithmonë. Kjo recension bazohet në të dhënat e prodhuesit, raportime të publikuara dhe përvojat e blerësve; nuk e kemi testuar vetë.

Sa djeg salca Sriracha e Huy Fong?

Të dhënat e publikuara e vendosin rreth 2.200 deri në 2.500 njësi Scoville, pra djegësi mesatare. Kjo është shumë më pak se salcat me habanero dhe më butë se shumë jalapeño të freskët. Nëse jeni mësuar me specat djegës që hahen me fasule apo me mish në skarë, sriracha do t'ju duket e ngrohtë, jo e egër. Ata që kërkojnë më shumë zjarr shpesh e përziejnë me një salcë më të fortë.

Si shijon dhe sa e trashë është?

Salca është e trashë dhe e lëmuar, më afër një pureje se sa një salce të lëngshme. Ndjesia e parë është speci i pjekur dhe hudhra, pastaj vjen ëmbëlsia e sheqerit dhe një thartirë e lehtë uthulle. Djegësia rritet ngadalë dhe kalon shpejt.

Krahasuar me sriracha-t tradicionale tajlandeze, që janë më të lëngshme dhe më të tharta, versioni i Huy Fong është më i trashë, më i ëmbël dhe me më shumë hudhër. Kjo e bën të lehtë për ta shtrydhur mbi ushqim dhe për ta përzier me majonezë, marinada apo salca për zhytje.

Çfarë përmban dhe si prodhohet?

Baza janë specat jalapeño të kuq, hudhra, sheqeri, kripa dhe uthulla, me sorbat kaliumi dhe bisulfit natriumi si konservues dhe çamçakëz ksantani si trashës. Nuk përmban salcë peshku, ndaj është e përshtatshme për veganët, dhe ka certifikatë kosher nga Rabbinical Council of California. Për blerësit që kërkojnë produkte halal, etiketa nuk përmban përbërës me origjinë shtazore, por certifikatë halal nuk deklarohet.

Specat bluhen të freskët gjatë sezonit të vjeljes në fabrikën e kompanisë në Irwindale, Kaliforni. Meqë specat piqen gjatë sezonit, salca mund të duket më e zbehtë ose më e kuqe sipas kohës kur është prodhuar.

• Spec jalapeño i kuq
• Hudhër
• Sheqer dhe kripë
• Uthull e distiluar
• Konservues dhe çamçakëz ksantani

Pse mungon herë pas here sriracha në rafte?

Huy Fong punoi me kultivuesin e specave Underwood Ranches nga viti 1988 deri në vitin 2016, kur bashkëpunimi u prish. Më vonë një juri në Kaliforni vendosi në favor të Underwood për shkelje kontrate dhe mashtrim dhe i dha dëmshpërblim. Pas kësaj Huy Fong u mbështet te furnitorë të tjerë.

Që nga viti 2022 kompania ka pasur mungesa të përsëritura. Në vitin 2022 ndërpreu prodhimin duke përmendur të korra të dobëta specash për shkak të thatësirës, në vitin 2023 paralajmëroi mungesë të paparë stoku, dhe në vitin 2024 njoftoi se prodhimi do të ndalej deri në shtator sepse specat ishin shumë të gjelbër. CNBC i lidhi problemet me ndërrimin e furnitorit. Pasojë është se çmimi dhe gjendja në dyqane kanë ndryshuar, sidomos jashtë SHBA-së, përfshirë edhe tregjet tona.

Me çfarë shkon më mirë sriracha?

Sriracha përdoret si salcë tavoline dhe si përbërës gatimi. Ja disa ide që përshtaten edhe me kuzhinën tonë të përditshme:

• Supë me petë, ramen dhe pho
• Oriz i skuqur dhe perime në tigan
• Vezë, sufllaqe dhe sanduiçe mëngjesi
• Majonezë me sriracha për burger, patate të skuqura dhe qebapa
• Marinadë për pulë, tofu ose peshk
• Salcë për zhytje me kos ose salcë kosi

Sriracha e Huy Fong krahasuar me salcat e tjera

Krahasuar me salcat e stilit të Luizianës, si Tabasco, që kanë shumë uthull, Sriracha e Huy Fong është më e trashë, më e ëmbël dhe me më shumë hudhër. Krahasuar me salcat meksikane si Cholula, ka më shumë trup dhe aromë më të fortë hudhre.

Të afërmet e saj më të ngushta janë sriracha-t e tjera. Markat tajlandeze janë më të holla dhe më të freskëta, ndërsa shumë marka evropiane të supermarketeve imitojnë stilin e trashë e të ëmbël të Huy Fong. Huy Fong prodhon edhe Chili Garlic Sauce dhe Sambal Oelek, më të ashpra dhe më pak të ëmbla, për ata që duan pastë specash me copëza.

A ia vlen ta blini sot?

Nëse e gjeni me çmim normal, po. Mbetet pikë referimi për stilin amerikan, të trashë dhe me hudhër. Nëse mungon ose kushton shumë më tepër se zakonisht, ka shumë marka të tjera me salcë të ngjashme, dhe disa adhurues preferojnë origjinalet tajlandeze më të tharta.

Specifikimet kryesore

Lloji

Salcë djegëse me hudhër (stili sriracha)

Speci kryesor

Jalapeño i kuq

Përbërësit

Spec djegës, sheqer, kripë, hudhër, uthull e distiluar, sorbat kaliumi, bisulfit natriumi, çamçakëz ksantani

Djegësia

Rreth 2.200–2.500 njësi Scoville

Madhësitë

Shishe rreth 255 g, 482 g dhe 793 g, plus paketim galoni

Dieta

Vegane; certifikatë kosher

Prodhuesi

Huy Fong Foods, Irwindale, Kaliforni

Që nga

1980

Alternativa për t’u marrë parasysh

• Sriraja Panich: Sriracha tajlandeze, më e lëngshme dhe me shije më të thartë e më të freskët.
• Flying Goose Sriracha: Sriracha e prodhuar në Tajlandë, që gjendet shpesh në dyqanet aziatike në Evropë.
• Cholula Original: Salcë meksikane më e butë dhe më e hollë, për ata që duan më pak hudhër e sheqer.

Pyetje të shpeshta

Sriracha e Huy Fong fitoi vendin në miliona tavolina me një formulë të thjeshtë: spec i pjekur, hudhër, ëmbëlsi dhe djegësi që e duron pothuajse kushdo. Mungesat e kanë bërë më pak të sigurt se dikur, por kur e gjeni, mbetet një nga salcat djegëse më të gjithanshme në kuzhinë. Mbani parasysh një alternativë tajlandeze për ditët kur shishja me gjel mungon në raft.

Si e bëjmë kërkimin: Vlerësimet bazohen te specifikimet e prodhuesit, testet e pavarura të publikuara dhe përvojat e përdoruesve. Nota e krahason produktin me të tjerët e së njëjtës klasë.