Puna nga shtëpia: si të jeni produktivë pa u lodhur

Puna nga shtëpia është bërë e zakonshme për shumë njerëz në Kosovë, Shqipëri dhe në diasporë, nga punonjësit e kompanive të IT-së te përkthyesit dhe ata që punojnë për klientë jashtë vendit. Liria është e madhe, por po ashtu edhe rreziku: dita e punës shtrihet, familja ju ndërpret dhe laptopi mbetet i hapur deri vonë.

Ky udhëzues ju tregon si ta organizoni hapësirën, orarin dhe vëmendjen që të punoni mirë nga shtëpia dhe, po aq e rëndësishme, si ta mbyllni ditën e punës pa u djegur.

Ku të punoni brenda shtëpisë?

Një vend i caktuar vetëm për punë i dërgon trurit një sinjal të qartë: këtu punoj. Ideal është një dhomë më vete, por edhe një cep i vogël me tavolinë funksionon, për aq kohë sa nuk e përdorni për të ngrënë ose për të parë televizor.

Uluni pranë dritares nëse mundeni, sepse drita natyrale ndihmon gjendjen shpirtërore dhe përqendrimin. Kontrolloni që interneti të jetë i qëndrueshëm në atë vend. Në shtëpi ku rryma ndërpritet herë pas here, një bateri e jashtme për telefonin ose një UPS i vogël për ruterin ju shpëtojnë nga takimet e humbura.

Si ta rregulloni tavolinën që të mos ju dhembë shpina?

Orët e gjata në divan ose në tavolinën e kuzhinës e rëndojnë qafën dhe shpinën. Disa rregullime të thjeshta bëjnë ndryshim të madh:

• Pjesa e sipërme e ekranit në nivelin e syve ose pak më poshtë, rreth një krah larg
• Këmbët të mbështetura në dysheme, gjunjët afërsisht në kënd të drejtë
• Bërrylat pranë trupit, krahët paralel me tavolinën
• Për laptop: një mbajtëse ose disa libra, plus tastierë dhe maus i jashtëm
• Një jastëk i vogël në fund të shpinës nëse karrigia nuk ka mbështetje

Kur shtëpia është edhe zyrë, mbyllja e laptopit është po aq e rëndësishme sa hapja e tij.

Pse ka rëndësi rutina e përditshme?

Pa udhëtimin për në zyrë, dita e punës humbet fillimin dhe fundin. Krijoni rituale që i zëvendësojnë: vishuni si për punë, bëni një shëtitje të shkurtër para se të uleni ose pini kafenë gjithmonë në të njëjtën orë.

Caktoni orë fikse fillimi dhe mbarimi dhe ndajini me kolegët. Nëse punoni për klientë në zona të tjera kohore, për shembull në Gjermani, Zvicër ose SHBA, vendosni qartë kur jeni të disponueshëm, në vend që të jeni gjithmonë online.

Si të përqendroheni kur shtëpia është plot shpërqendrime?

Shpërqendrimet në shtëpi janë të ndryshme nga zyra: rrobat për t'u larë, televizori, telefoni, fqinjët. Disa strategji që funksionojnë:

• Planifikoni tre detyrat më të rëndësishme në fillim të ditës
• Punoni në blloqe të shkurtra, për shembull 25 minuta punë dhe 5 pushim
• Mbyllni njoftimet e rrjeteve sociale gjatë orëve të punës
• Mbajeni telefonin në një dhomë tjetër kur keni nevojë për përqendrim të thellë
• Përdorni kufje që izolojnë zhurmën nëse shtëpia është e zhurmshme

Si t'i vendosni kufijtë me familjen?

Në shumë shtëpi të mëdha familjare, të qenit në shtëpi kuptohet si të qenit i lirë. Flisni hapur me ata që jetoni bashkë: tregojuni orarin, shpjegoni kur jeni në takim dhe gjeni një sinjal të thjeshtë, si dera e mbyllur ose kufjet në kokë.

Me fëmijë të vegjël, planifikoni punën që kërkon më shumë përqendrim për orët kur ata flenë, janë në kopsht ose në shkollë. Pranoni që disa ndërprerje janë të pashmangshme dhe mos e fajësoni veten.

Pse duhet të bëni pushime të vërteta?

Në shtëpi është e lehtë të punoni orë të tëra pa u ngritur. Por pushimet e rregullta e rifreskojnë mendjen dhe e mbrojnë trupin. Çohuni çdo orë, shtrini këmbët dhe shikoni diçka larg ekranit për t'u çlodhur sytë.

Hani drekë larg tavolinës së punës. Një shëtitje e shkurtër jashtë, sidomos në dritën e ditës, ju jep më shumë energji për pasditen se një kafe tjetër.

Si të mbani lidhje me ekipin?

Puna në distancë mund të jetë e vetmuar. Mbani kontakt të rregullt me kolegët, jo vetëm për detyrat: një bisedë e shkurtër video në fillim të javës ose një kanal për biseda të lira ndihmon që ekipi të mbetet ekip.

Shkruani qartë, sepse pa gjuhën e trupit mesazhet keqkuptohen më lehtë. Nëse ndiheni të izoluar, punoni herë pas here nga një kafene ose nga një hapësirë e përbashkët pune, të cilat janë shtuar në qytete si Prishtina dhe Tirana.

Si ta mbyllni ditën e punës dhe të shmangni djegien?

Kur shtëpia është edhe zyrë, puna nuk mbaron vetvetiu. Krijoni një ritual mbylljeje: shkruani detyrat e nesërme, mbyllni laptopin dhe largohuni fizikisht nga vendi i punës.

Hiqni email-in e punës nga telefoni personal ose fikni njoftimet pas orarit. Shenjat e djegies janë lodhja e vazhdueshme, nervozizmi dhe humbja e interesit; nëse i vini re, flisni me menaxherin dhe, nëse vazhdojnë, me një profesionist shëndetësor.

Pyetje të shpeshta

Puna produktive nga shtëpia mbështetet te disa zakone të thjeshta: një vend i caktuar pune, ergonomi e mirë, orar i qartë, kufij me familjen dhe pushime të vërteta. Po aq e rëndësishme është ta mbyllni ditën në kohë. Kështu fitoni lirinë e punës nga shtëpia pa humbur shëndetin.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.