Si ta mprehni thikën e kuzhinës në shtëpi

Thika e pamprehtë është më e rrezikshme se ajo e mprehtë: rrëshqet mbi lëkurën e domates ose të qepës dhe ju detyron të shtypni më fort. Në shumë shtëpi, thikat mprehen me sy ose në pjesën e pasme të një pjate, dhe teha prishet më shpejt.

Ky udhëzues shpjegon pse thika humb mprehtësinë, si e kuptoni kur duhet mprehur, cili kënd i përshtatet thikës suaj dhe si përdoret guri, mprehësja tërheqëse dhe çeliku i drejtimit pa e dëmtuar tehun.

Mprehja dhe drejtimi i tehut: çfarë ndryshimi ka?

Teha e thikës është jashtëzakonisht e hollë. Gjatë përdorimit ajo përkulet pak anash, ndaj thika duket e topitur edhe pse metali është ende aty. Çeliku ose shufra qeramike e kthen këtë buzë të përkulur në vend. Kjo heq pak ose aspak metal dhe mund të bëhet pas çdo disa përdorimesh.

Mprehja, përkundrazi, heq metal për të krijuar një teh të ri. Ajo nevojitet kur drejtimi nuk e kthen më thikën. Për shumicën e familjeve kjo do të thotë mprehje disa herë në vit dhe drejtim i rregullt ndërmjet tyre.

Si e dini që thika ka nevojë për mprehje?

Mbani një fletë letre në ajër dhe priteni. Thika e mprehtë e pret pastër, ajo e topitur e gris ose ngec. Një domate e pjekur është provë tjetër e mirë: teha duhet ta çajë lëkurën pa e shtypur. Nëse pas drejtimit me çelik prerja ende gris, është koha për mprehje.

Mund ta shikoni edhe tehun nën dritë të fortë. Pikat që shkëlqejnë në buzë janë vende të rrafshuara e të topitura që reflektojnë dritën.

Këndi i qëndrueshëm ka më shumë rëndësi se numri i saktë i gradëve.

Në çfarë këndi mprehet thika e kuzhinës?

Shumica e thikave të kuzhinës mprehen rreth 15 deri në 20 gradë për secilën anë. Thikat perëndimore, me çelik pak më të butë, janë zakonisht afër 20 gradëve, që e bën tehun më të qëndrueshëm. Shumë thika japoneze kanë çelik më të fortë që mban teh më të hollë, rreth 15 gradë. Nëse nuk jeni të sigurt, ndiqni këndin ekzistues që shihet në teh ose udhëzimet e prodhuesit.

Më e rëndësishme se numri i saktë është që këndi të mbetet i njëjtë. Truk i thjeshtë: mbajeni tehun pingul me gurin (90 gradë), përgjysmojeni në 45, përgjysmojeni sërish në rreth 22 dhe uleni edhe pak. Në fillim disa njerëz vendosin dy monedha nën shpinën e thikës si udhërrëfyes.

Cilin gur mprehës të zgjidhni?

Gurët dallohen sipas kokrrizimit: sa më i ulët numri, aq më i ashpër guri. Për përdorim në shtëpi mjafton një gur i kombinuar me një anë mesatare e një të imët.

• I ashpër (rreth 200 deri në 600): riparon thyerje e tehe shumë të dëmtuara.
• Mesatar (rreth 800 deri në 2000): mprehje e zakonshme e një thike të topitur.
• I imët (rreth 3000 deri në 8000): e lëmon tehun për prerje më të butë.

Mprehja me gur, hap pas hapi

Lexoni së pari udhëzimet e gurit. Shumë gurë uji duhet të njomen 10 deri në 15 minuta derisa të ndalojnë flluskat, të tjerët mjafton të lagen. Gurët me vaj përdorin vaj mprehjeje në vend të ujit.

• Vendoseni gurin mbi një peshqir të lagur ose bazë që nuk rrëshqet, me anën më të ashpër lart.
• Kapeni dorezën fort dhe vendosni majat e gishtave të dorës tjetër rrafsh mbi teh, larg buzës.
• Gjeni këndin dhe shtyjeni tehun mbi gur me buzën përpara, nga baza deri te maja, që e gjithë teha të prekë gurin.
• Përdorni presion të lehtë e të njëtrajtshëm dhe mbajeni gurin të lagur. Bëni 10 deri në 20 lëvizje.
• Prekni me kujdes anën tjetër për një buzë të vogël të ashpër (gjemb metali). Prekeni duke lëvizur gishtin larg tehut, kurrë përgjatë tij.
• Kur gjembi ndihet në gjithë gjatësinë, ktheni anën dhe përsëritni.
• Kaloni në anën e imët dhe përsëritni të dyja anët me më pak lëvizje e më të lehta.
• Përfundoni me disa lëvizje të alternuara dhe një kalim të lehtë mbi çelik ose rrip lëkure për të hequr gjembin.
• Lajeni e thajeni thikën, shpëlajeni gurin dhe lëreni të thahet në ajër.

A ia vlejnë mprehëset tërheqëse dhe elektrike?

Mprehëset tërheqëse kanë të çara me rrota abrazive ose tehe karbidi. Janë të shpejta e nuk kërkojnë shkathtësi, ndaj janë zgjidhje e arsyeshme për thika të lira. Por heqin më shumë metal se ç'duhet, lënë teh më të ashpër dhe nuk u përshtaten të gjitha këndeve. Të çarat me karbid janë veçanërisht të ashpra për thikat e holla japoneze.

Mprehëset elektrike janë edhe më të shpejta, por agresive. Nëse e përdorni një të tillë, tërhiqeni thikën ngadalë dhe ndaloni sapo teha të kthehet. Për thika të shtrenjta ose me çelik të fortë, kontrolloni më parë udhëzimet e prodhuesit.

Si përdoret çeliku i drejtimit?

Mbajeni shufrën vertikalisht me majën mbi një peshqir të palosur. Vendosni bazën e thikës në krye të shufrës në këndin e mprehjes dhe tërhiqeni tehun poshtë e drejt vetes, që e gjithë buza të prekë shufrën. Alternoni anët me pesë a gjashtë lëvizje të lehta. Shpejtësia nuk ka rëndësi, këndi i qëndrueshëm po. Shufrat qeramike janë pak abrazive dhe u përshtaten më mirë çeliqeve të fortë.

Siguria dhe si ta mbani thikën të mprehtë më gjatë

Lëvizni gishtat gjithmonë bashkë me thikën, kurrë përpara tehut, dhe punoni mbi sipërfaqe të qëndrueshme. Fshini grimcat e metalit nga teha para gatimit. Mos e provoni kurrë mprehtësinë duke kaluar gishtin përgjatë buzës.

Që teha të zgjasë, pritni mbi dërrasë druri ose plastike, jo mbi xham, gur apo qeramikë. Lajini thikat me dorë, jo në makinë enësh, thajini menjëherë dhe ruajini në shirit magnetik, në bllok ose me mbrojtëse, jo të lira në sirtar. Thikat me dhëmbëza topiten ngadalë dhe kërkojnë shufër konike për çdo dhëmb; nëse keni dyshime, çojini te një mjeshtër mprehës.

Pyetje të shpeshta

Një thikë e mprehtë e bën gatimin më të shpejtë e më të sigurt. Drejtojeni rregullisht me çelik, mpreheni me gur kur nevojitet, mbani këndin të qëndrueshëm dhe ruajeni tehun larg sipërfaqeve të forta e makinës së enëve.

Si e bëjmë kërkimin: Udhëzuesit shkruhen nga burime të njohura dhe kontrollohen për saktësi. Janë informacion i përgjithshëm, jo këshillë profesionale.